“Kuantum Köklü” Kelimelerin “Katışık Kullanımları”: “Tümleşik Taksonomilerden” Türkçe Türetmeler

“Kuantum, Latincede ‘kemiyet, miktar’ anlamına gelen ‘quantum’ kelimesinin, Max Planck tarafından ışık için önerdiği enerji ‘topakları’ndan genelleyerek (ana metnin ilgili maddelerinde de açıklandığı şekilde) açısal momentum, enerji ve eylem gibi fiziksel niceliklerin bir sistemde yalnızca belli yalınık değerler alışını niteleyen ve Batı dillerinde aynen kullanılan terimin ‘Türkçeleştirilmişi’dir. Latince çoğulu (İngilizcesi de) ‘quanta’dır.”

– Çevirmen R. Ömür Akyüz (Kuantum Ansiklopedik Sözlük, Alfa Yayınları, 2021)

 

kuanta ◄ quanta ●

kuantal ◄ quantal ●

kuantize ◄ quantize ●

kuantoloji ◄ quantology ●

kuantum ◄ quantum ●

kuantus ◄ quantus ●

kudit ◄ qudit ●

kutrit ◄ qutrit ●

kübit ◄ qubit ●

 

İnsani ilimler-sosyal bilimler akademik yayın alanlarındaki “İngilizce ‘quantum’” ve “Türkçe ‘kuantum’” isim/sıfat kullanımları birbirilerini karşılamaktadır. Mevcut “uygulamalı (etimolojik, filolojik, fonetik, leksikolojik, pragmatik) yaklaşımlar” çerçevesinde “bütünüyle dijital” yöntemle ve “tamamen manuel” metotla hazırlanan aşağıdaki pratik önermeler kullanıcıların güncel istifadesine sunulmaktadır:

#kuantabağlam ◄ quantacontext ← quantal context ●

#kuantabeden ◄ quantobody ← quantum body ●

#kuantabelirlenimsizlik ◄ quantindeterminacy ← quantal indeterminacy ●

#kuantabenlik ◄ quantuself ← quantus self ●

#kuantabenzeşik ◄ quantalike ← quantum-like ●

#kuantabeyin ◄ quantabrain ← quantal brain ●

#kuantabiat ◄ quantanatura ← quantum nature ●

#kuantabilgi ◄ quantinformation ← quantum information ●

#kuantabilgisayar ◄ quantocomputer ← quantum computer ●

#kuantabilim◄ quantascience ← quantum science ●

#kuantabilinç ◄ quantaconsciousness ← quantum consciousness ●

#kuantabiliş ◄ quantocognition ← quantum cognition ●

#kuantaçağ ◄ quantera ← quantum era ●

#kuantaçip ◄ quantochip ← quantum chip ●

#kuantadalga ◄ quantawave ← quantal wave ●

#kuantadinamik ◄ quantadynamic ← quantal dynamic ●

#kuantafaraziye ◄ quantopostulate ← quantum postulate ●

#kuantafaz ◄ quantaphase ← quantum phase ●

#kuantafelsefe ◄ quantaphilosophy ← quantum philosophy ●

#kuantafinans ◄ quantafinance ← quantum finance ●

#kuantagünü ◄ quantaday ← quantum day ●

#kuantahaber ◄ quantadata ← quantum data ●

#kuantahaberleşme ◄ quantamessaging ← quantal messaging ●

#kuantahâller ◄ quantastates ← quantum states ●

#kuantahareket ◄ quantomovement ← quantum movement ●

#kuantahayat ◄ quantalife ← quantum life ●

#kuantahesaplama ◄ quantocomputing ← quantum computing ●

#kuantahissiyat ◄ quantaffect ← quantum affect ●

#kuantahlâk ◄ quantamoral ← quantum moral ●

#kuantahmin ◄ quantoconjecture ← quantum conjecture ●

#kuantakademik ◄ quantacademic ← quantum academic ●

#kuantakainat ◄ quantocosmos ← quantal cosmos ●

#kuantakalp ◄ quantaheart ← quantum heart ●

#kuantakarar ◄ quantodecision ← quantum decision ●

#kuantakavram ◄ quantaconcept ← quantal concept ●

#kuantakıl ◄ quantumind ← quantum mind ●

#kuantakimya ◄ quantachemistry ← quantum chemistry ●

#kuantakuram ◄ quantaprinciple ← quantal principle ●

#kuantakurgu ◄ quantafiction ← quantal fiction ●

#kuantaksiyon ◄ quantaction ← quantum action ●

#kuantakültür ◄ quantaculture ← quantum culture ●

#kuantalafızlar ◄ quantaphrases ← quantal phrases ●

#kuantalan ◄ quantarea/quantascape/quantasphere ← quantal area/field/scape/sphere ●

#kuantalet ◄ quantadevice ← quantum device ●

#kuantalgısal ◄ quantusensual ← quantus sensual ●

#kuantalgoritma ◄ quantalgorithm ← quantal algorithm ●

#kuantalisan ◄ quantalingua ← quantum language ●

#kuantamadde ◄ quantusubstance ← quantus substance ●

#kuantamakina ◄ quantamachine ← quantal machine ●

#kuantamana ◄ quantumeaning ← quantum meaning ●

#kuantamani ◄ quantumania ← quantum mania ●

#kuantamedeniyet ◄ quantacivilization ← quantum civilization ●

#kuantamekânsızlık ◄ quantononlocality ← quantum non-locality ●

#kuantamistik ◄ quantamystic ← quantal mystic ●

#kuantanaliz ◄ quantanalysis ← quantum analysis ●

#kuantanazariyat ◄ quantonotion ← quantum notion ●

#kuantanlatı ◄ quantanarrative ← quantum narrative ●

#kuantapara ◄ quantamoney ← quantum money ●

#kuantaparadigma ◄ quantaparadigm ← quantum paradigm ●

#kuantaparametre ◄ quantaparameter ← quantum parameter ●

#kuantaraç ◄ quantapparatus ← quantal apparatus ●

#kuantaraştırma ◄ quantaresearch ← quantum research ●

#kuantarena ◄ quantarena ← quantum arena ●

#kuantarih ◄ quanthistory ← quantal history ●

#kuantasanat ◄ quantart ← quantal art ●

#kuantasarım ◄ quantomodel ← quantum model ●

#kuantasır ◄ quantage ← quantum age ●

#kuantasistem ◄ quantasystem ← quantum system ●

#kuantavarsayım ◄ quantassumption ← quantal assumption ●

#kuantayapayzekâ ◄ quantartificialintelligence ← quantum artificial intelligence ●

#kuantayazın ◄ quantawriting ← quantal writing ●

#kuantayılı ◄ quantayear ← quantum year ●

#kuantedebiyat ◄ quantaliterature ← quantum literature ●

#kuanteğitim ◄ quanteducation ← quantum education ●

#kuanteknoloji ◄ quantechnology ← quantum technology ●

#kuantekonomi ◄ quanteconomy ← quantum economy ●

#kuantemalar ◄ quanthemes ← quantum themes ●

#kuantendüstri ◄ quantindustry ← quantum industry ●

#kuanteori ◄ quantheory ← quantum theory ●

#kuantepistemoloji ◄ quantepistemology ← quantum epistemology ●

#kuanterapi ◄ quantherapy ← quantum therapy ●

#kuanterim ◄ quanterm ← quantal term ●

#kuantetik ◄ quantethics ← quantum ethics ●

#kuantetki ◄ quanteffect ← quantum effect ●

#kuantevren ◄ quantocosmos ← quantum cosmos ●

#kuantihtimal ◄ quantaprobability ← quantal probability ●

#kuantiktisat ◄ quanteconomy ← quantal economy ●

#kuantiletişim ◄ quantacommunication ← quantal communication ●

#kuantilimler ◄ quanthumanities ← quantum humanities/social sciences ●

#kuantinsan ◄ quantuhuman ← quantum human ●

#kuantinsel ◄ quantopsychical ← quantum psychical ●

#kuantipoloji ◄ quantypology ← quantum typology ●

#kuantişaret ◄ quantonotation ← quantum notation ●

#kuantişlem ◄ quantoperation ← quantum operation ●

#kuantobiyoloji ◄ quantobiology  ← quantum biology ●

#kuantodolanıklık ◄ quantanglement ← quantal entanglement ●

#kuantodönem ◄ quantomoment ← quantal moment ●

#kuantofobi ◄ quantophobia ← quantum phobia ●

#kuantografik ◄ quantographic ← quantum graphic ●

#kuantohipotez ◄ quantohypothesis ← quantum hypothesis ●

#kuantokombinasyon ◄ quantocombination ← quantum combination ●

#kuantokonjonktür ◄ quantoconjuncture ← quantum conjuncture ●

#kuantokontekst ◄ quantocontext ← quantum context ●

#kuantokozmos ◄ quantocosmos ← quantus cosmos ●

#kuantokodlama ◄ quantocoding ← quantum coding ●

#kuantokriptografi ◄ quantocryptography ← quantum cryptography ●

#kuantolasılık ◄ quantoprobability ← quantum probability ●

#kuantolay ◄ quantevent ← quantum event ●

#kuantolgu ◄ quantophenomena ← quantum phenomena ●

#kuantometodoloji ◄ quantomethodology ← quantum methodology ●

#kuantomomentum ◄ quantomomentum ← quantum momentum ●

#kuantomonizm ◄ quantomonism ← quantum monism ●

#kuantomorfoloji ◄ quantomorphology ← quantum morphology ●

#kuantomuhaberat ◄ quantocommunication ← quantum communication ●

#kuantonöroloji ◄ quantoneurology ← quantum neurology ●

#kuantontoloji ◄ quantontology ← quantum ontology ●

#kuantopoğrafya ◄ quantopography ← quantum topography ●

#kuantopotansiyel ◄ quantopotential ← quantum potential ●

#kuantopsikoloji ◄ quantopsychology ← quantum psychology ●

#kuantopsişik ◄ quantopsychical ← quantal psychical ●

#kuantoptik ◄ quantoptics ← quantum optics ●

#kuantorganizasyon ◄ quantorganization ← quantal organization ●

#kuantosembol ◄ quantosymbol ← quantum symbol ●

#kuantoskop ◄ quantoscope ← quantal scope ●

#kuantososyal ◄ quantosocial ← quantus social ●

#kuantososyoloji ◄ quantosociology ← quantus sociology ●

#kuantoşifre ◄ quantocode ← quantum code ●

#kuantovizyon ◄ quantovision ← quantum vision ●

#kuantoyorum ◄ quantinterpretation ← quantum interpretation ●

#kuantölçüm ◄ quantumeasurement ← quantum measurement ●

#kuantöz ◄ quantusoul ← quantus soul ●

#kuantropoloji ◄ quanthropology← quantum anthropology ●

#kuantuhümanizm ◄ quantuhumanism ← quantum humanism ●

#kuantumantık ◄ quantologic ← quantum logic ●

#kuantumedikal ◄ quantomedical ← quantum medical ●

#kuantumefhum ◄ quantoconcept ← quantum concept ●

#kuantumetin ◄ quantext ← quantum text ●

#kuantumühendislik ◄ quantengineering ← quantum engineering ●

#kuantumüzik ◄ quantumusic ← quantum music ●

#kuanturuh ◄ quantusoul ← quantus soul ●

#kuantus ◄ quantusense ← quantus sense ●

#kuantünel ◄ quantunnel ← quantum tunnel ●

* Son güncelleme: 20 Kasım 2025